Dinsdag 27 april 2010

Tien jaar na de eerste hervormingen van Den Xiaoping heerste er onrust in China. Conservatieve partijbonzen wilden de klok terugdraaien, terwijl vele gewone Chinezen juist snellere en meer ingrijpende veranderingen wilden. Ze waren de werkloosheid, de corruptie en het profitariaat beu. De dood van de hervormingsgezinde Hu Yaobang leidde tot de manifestaties op het Tiananmen-plein.

In de Sovjet-Unie en Oost-Europa stortte het communisme in. Deng wilde niet dat de partij ook in China de macht zou verliezen en greep uiteindelijk hard in. Hij gaf de troepen het bevel op het volk te schieten. De gevolgen waren catastrofaal. Het Politburo stak de schuld van alle problemen op Dengs economische politiek. Zijn hervormingen werden stopgezet en privé-ondernemingen opgedoekt. De krijgswet werd ingesteld en de buitenlandse investeerders ontvluchtten China.

Maar Deng gaf niet op. Ook in de jaren ’90 bleef hij ijveren voor economische hervormingen. Zonder buitenlandse investeringen en privé-initiatief kon het Chinese communisme volgens hem niet overleven. De geschiedenis lijkt hem gelijk te geven. Toen hij in 1997 stierf verkocht China computers, gsm’s en dvd-spelers aan heel de wereld, en was het land flink op weg om de grootste economische rivaal te worden van de Verenigde Staten…

Dinsdag 20 april 2010

Na de dood van Mao in 1976 waren hardliners binnen de communistische partij vastbesloten om de Culturele Revolutie voort te zetten door de middenklasse uit de stad naar het platteland te drijven om er als eenvoudige boeren het communistische ideaal na te streven. Deng Xiaoping was het daar absoluut niet mee eens. Deng – een vroegere medestander en later criticus van Mao – vond die plannen politieke waanzin: de Chinese voedselproductie was door de Culturele Revolutie drastisch gedaald en de communistische industrie was ineengestort.

Samen met gelijkgezinden binnen het Politburo moedigde Deng de boeren aan om hun landbouwgronden weer over te nemen van de communes. Hij stelde ‘Nieuwe Economische Zones’ in die Westerse technologie en investeringen importeerden en China toelieten om goederen te produceren voor de export. De maatregelen zetten China op koers om een van de snelst groeiende economieën ter wereld te worden. Maar er was ook veel tegenstand van reactionaire milieus binnen het partijbestuur…

Vanaf dinsdag 20 april 2010

Tweedelige documentaire van Brook Lapping en BBC over de economische hervormingen in China die werden ingezet door Deng Xiaoping en die van China in de voorbije decennia een economische supermacht hebben gemaakt met een regime dat zich ondanks alles nog altijd communistisch noemt.
Met archiefbeelden en getuigenissen van partijbonzen, binnen- en buitenlandse ondernemers en waarnemers, en gewone Chinese arbeiders reconstrueert de documentaire de economische geschiedenis van China sinds de jaren ’70 aan de hand van het levensverhaal van Deng Xiaoping.