Nieuw vanaf vrijdag 18 november 2011
Een programma over het Nederlands op de openbare omroep? Wordt het een litanie van “Zeg niet… maar zeg…” in de traditie van Hier spreekt men Nederlands? Een moedig offensief om de taal der Vlamingen te zuiveren van dialectklanken, verkavelingswoorden en dt-fouten? Nee dus.
In Man over woord gaat Pieter Embrechts niet op zoek naar de regeltjes, maar naar de schoonheid en de geheimen van onze taal. Waarom hebben de West-Vlamingen het zo moeilijk met het verschil tussen de g en de h? Hoeveel woorden kent een mens en waar halen we ze? Praten we in deze druk-druk-drukke tijden ook sneller dan vroeger, en spreken Limburgers echt trager dan de andere Vlamingen?
Op zijn zoektocht ontmoet Pieter gewone mensen en topexperts, en ontdekt hij de gekste dingen. Dat de allermoeilijkste zin die je in het Nederlands kan maken, slechts drie woorden telt. Dat het Gents écht zo uniek is als die van Gent denken. Wat voor een onwaarschijnlijke wereldreis sommige woorden hebben afgelegd voor ze in onze taal belandden. Man over woord heeft zelfs een wereldprimeur voor de Canvaskijker. Voor het eerst zal hij horen hoe onze taal klonk in het jaar 1000. Handig voor wie ooit de teletijdmachine neemt.
43 reacties ↓
1 Christine van Baalen // 10 mrt , 2012 om 11:01
Zit met smart te wachten op een dvd van deze geweldige serie. Prachtig lesmateriaal. Wanneer verschijnt de dvd?
2 Ilse // 5 jan , 2012 om 16:46
Gewoon even om te laten weten dat de meeste leerkrachten Nederlands zitten te wachten op een dvd’tje van dit leuke programma. Een beetje om naar Pieter Embrechts te kijken, maar vooral om de lessen in het vijfde en zesde middelbaar extra te illustreren met jullie materiaal. Zo bruikbaar! Wees gerust, die dvd zal echt verkopen!
3 webredactie // 3 jan , 2012 om 12:24
Voorlopig nog geen nieuws over een mogelijke dvd. Zodra we meer weten, lees je dat op deze site en op de Facebookpagina van Man over woord.
4 N.Gestels // 3 jan , 2012 om 08:34
voor elke taalliefhebber een programma om van te watertanden …
is er een kans dat de hele reeks binnen afzienbare tijd te koop wordt aangeboden op dvd?
ik ben in ieder geval kandidaat-koper!
5 kenny // 29 dec , 2011 om 08:45
Er zitten heel wat boeiende stukken in over ‘taal’ in het algemeen. Ik ben leerkracht Nederlands en zou bepaalde fragmenten goed kunnen gebruiken.
Gaan de afleveringen op dvd verschijnen? Alvast bedankt!
Kenny
Webredactie: Man over woord kunnen we helaas niet integraal aanbieden op onze site. Je kan wel fragmenten (her)bekijken via onze videozone. Een dvd is op dit moment niet gepland maar als die er ooit aankomt, lees je het op de Canvas-website.
6 Guido Ruyssinck // 23 dec , 2011 om 21:23
MOET inderdaad herhaald worden!
Uitermate interessant en uitstekend gepresenteerd.
7 Frank De Coster // 23 dec , 2011 om 17:32
Fantastisch, jammer dat ‘t alweer afgelopen is…
Herhaling, herhaling!
Pieter Embrechts rules.
8 Bert van der Heijden // 19 dec , 2011 om 11:13
Een geweldig programma!!! Jammer dat het bijna afgelopen is. Er zijn nog genoeg onderwerpen voor verdere afleveringen
Een kleine correctie. In aflevering 5 noemde Peter Embrechts Becanus(die man die beweerde dat het Antwerps de taal in het aards paradijs was) een Hollander; m.i. is dat niet juist: Becanus werd nl. geboren in Gorp bij Hilvarenbeek, en dat is (Noord-)Brabant.
Zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Goropius_Becanus
9 Hpmg // 18 dec , 2011 om 09:45
Er zijn Nederlanders die srijven zeggen, als ze schrijven bedoelen.
Probeer zelf maar eens met huig-klanken ch en r …
Man over woord : prima programma !
10 W. de Jeu // 12 dec , 2011 om 08:20
Ik mis op de website helaas een duidelijk overzicht van de afleveringen met de omschrijving.
Kan dat nog worden geregeld?
Webredactie: Je vindt de informatie hier.
11 ann roete // 10 dec , 2011 om 12:49
In de derde aflevering stelde Pieter een boek voor met een Nederlandse speciale titel, maar ik heb het opgenomen programma gewist, dus weet titel en schrijver niet meer. Aan gezien mijn man een taal freak is zou ik het graag voor kerstmis cadeau doen. Kan iemand mij helpen? KAn ik deze aflevering terug zien , of wie weet de titel?
Webredactie: Je kan op zoek gaan naar ‘ Taal in uitvoering’ - Inleiding tot de psycholinguïstiek van Tom Dijkstra en Gerard Kempen uitgegeven bij Wolters-Noordhoff.
12 nico de glas // 9 dec , 2011 om 21:58
Om te voorkomen dat er volgende week over Goropius Becanus alweer niets dan de 500 jaar oude misvattingen verkondigd worden, zou u eigenlijk eens even contact op moeten nemen met Dr. Toon van Hal (29), docent Grieks in Leuven. Hij werkt aan een biografie van deze grote Antwerpenaar (en ik aan de allereerste vertaling). Toon is ook nog eens bijzonder fotogeniek.
13 Annie Botha // 9 dec , 2011 om 21:15
Een puik programma - doe zo voort.
14 herman verspeeten // 5 dec , 2011 om 14:13
Helemaal niets aan te merken op vorm en inhoud van dit programma, Embrechts is geweldig!
Maar … werd hij wel accuraat geadviseerd over de grappige maar taalkundig ontspoorde uitsmijter “Maaien abten hooi?‡?
Is de kennis over oeroude landbouwmethodes zo geatrofieerd dat men zich voorstelt dat hooi werkelijk als hooi uit de bodem schiet en hapklaar gemaaid wordt? Wat was dan die groene, even dunne langwerpige substantie die daar telkens in juni op de weiden in de zon lag te drogen? Was dat misschien het zelfde dat nu zo kort gemaaid wordt op onze voetbalvelden?
Plukken abdissen most? Rooien koelies frieten?
15 Kristin // 4 dec , 2011 om 18:52
In het zinnetje ‘Maaien abten hooi?’ verstond ik ‘Maaien hapten hooi.’
Maaien (of maden) zouden dan naar het hooi happen om het op te eten.
Is dat ook een mogelijke betekenis?
Pieter, doe alvast zo verder met je programma. Het is superinteressant!
16 Taghon Leopold // 4 dec , 2011 om 18:04
De aangehaalde moeilijk te begrijpen
zin “maaien abten hooi‡ is eigenlijk niet
correct want als abten maaien maaien
abten gras.
In het Duits klinkt het zo:
Mähen äbte heu?
Nie mähen äbte heu
Wenn äbte mähen
Mähen äbte Gras
17 Dave // 29 nov , 2011 om 15:17
komt de uitdrukking ‘voor de hand liggend’ aan bod in de reeks ? Vorige week werd er iets gezegd over ‘van gedachten wisselen’. Een mooie uitdrukking. Ik zou graag weten wat er over ‘voor de hand liggend’ te zeggen is. Waar deze uitdrukking vandaan komt. En ook van het woord uitdrukking… (nu we toch bezig zijn)
Webredactie: De reeks is al helemaal opgenomen en gemonteerd. Mooie suggestie maar helaas.
18 Koen Temmerman // 27 nov , 2011 om 11:24
Wat een leuk taalprogramma! Interessant, verrassend, grappig, mooi in beeld gebracht en charmant gepresenteerd: goede televisie dus. Aandacht vestigen op het favoriete communicatiemedium dat we dagelijks onbewust gebruiken: heerlijk verfrissend is dat.
Mag het wat langer duren?
19 karolien de wilde // 27 nov , 2011 om 10:45
Is er een mogelijkheid om dit programma in het buitenland te bekijken via internet? Ik woon in Frankfurt en kan geen Vlaamse tv-zenders ontvangen. De programma’s van canvas en de redactie bekijk ik via het internet, maar hoe kan ik dit bekijken? als lerares Nederlands in het buitenland interesseert dit me zeer…
karolien
Webredactie: Man over woord kunnen we helaas niet integraal aanbieden op onze site. Je kan wel fragmenten (her)bekijken via onze videozone.
20 Chris // 26 nov , 2011 om 16:29
Vond de uitleg over de g en de h bij de West-Vlamingen best interessant gisteren en vroeg me spontaan af : Hoe zou het toch komen dat Antwerpenaren zo’n probleem hebben met de ae klank zoals in Israel bvb waar zij Israjel van maken …. zelfs goede, ervaren (radio)journalisten durven er zich aan te bezondigen ….
21 Polleke T // 25 nov , 2011 om 21:27
Fantastisch programma, proficiat! Moedig om op dat tijdstip een serieus programma over taal te maken. Ik ben altijd zeer geïnteresseerd geweest in de Nederlandse taal. Ik leer veel van jullie programma.
Ga zo door en wellicht verdient het in Nederland navolging. Ik bedoel jullie formule.
Chapeau! Ga zo door tot in lengte van jaren. Vlaanderen heeft zoveel prachtige dialecten. Stof genoeg voor jaren en jaren.
22 Gilberte // 25 nov , 2011 om 17:47
dt-test rustig bekeken, blijkbaar te rustig!
Geen herkansing mogelijk.
Webredactie: Toch wel. Je kan de test zo vaak opnieuw spelen als je wil.
23 Ludo // 22 nov , 2011 om 11:44
Al bij al een smeuïg verhaaltje… Van Dale zondigt tegen eigen regels: zie uitleg bij ’smeu’.
Erg smeuig allemaal, maar wel leuk!
24 wim baltussen // 21 nov , 2011 om 11:11
Ik heb weinig moeite gehad om de meeste fouten te zien, maar waar vind ik de correcte tekst, zodat ik mijn juiste score kan kennen?
Webredactie: Zo zou het net iets te makkelijk zijn.
25 Nadia Peleman // 19 nov , 2011 om 20:58
Ik heb genoten van dit programma. Heel interessant ook het waarom het zo moeilijk is een taal te leren als je slechthorend bent. Mijn man heeft het even moeilijk als Di Rupo. We wonen in Aalst, mijn man is slechthorend en dit gecombineerd met het Aalsters dialect… het is een ramp. Nu begrijp ik waarom hij geen vordering maakt in het Nederlands. Lezen doet hij vrij vlot, maar het spreken en begrijpen, nie simpel he! Enfin, ik ben nog lang mijn job als vertaalster voor hem niet kwijt.
Verder, tof programma, leuk, ludiek, ik kijk er naar uit.
26 Jos A. Van Hecke // 19 nov , 2011 om 11:14
Een vrt programma in de Nederlandse taal over (de Nederlandse) taal is meer dan welgekomen, waarmee ik wil zeggen dat dit hoe dan ook beter is dan niets, dan helemaal géén taal programma bedoel ik. Dat men in ‘man over woord’ niet op zoek gaat naar de regeltjes is natuurlijk niets anders dan een leuke manier om te zeggen dat het over niets anders zal gaan dan over ‘regeltjes’ aangezien taal, elke taal, niets anders is dan een binnen een bepaalde taalgemeenschap geldend conventioneel systeem van betekenis dragende klanken, klankassociaties en klankregels waarvan de geschreven versie enkel een conventioneel geregelde visuele weergave is. Om de schoonheid en de geheimen van een taal te ontdekken en efficiënt te kunnen mede-delen, communiceren, moet men in de eerste plaats zo goed mogelijk de regeltjes van die taal kennen en beheersen en ze uiteraard ook zo goed mogelijk respecteren. Vandaar het belang van de ‘regeltjes’, denk ik.
27 karin van vlaenderen // 19 nov , 2011 om 10:55
Eindelijk weer eens een ludiek en toch leerrijk programma over taal. Proficiat aan Pieter die het met veel enthousiasme en humor presenteert.
28 Hela // 19 nov , 2011 om 10:49
Het valt me op hoeveel dt-fouten er nu al tussen de reacties staan! Leuk dat er weer een taalprogramma op tv komt. Ik maan mijn digibox aan tot onmiddellijke actie.
29 Simon Maricau // 18 nov , 2011 om 23:54
Geniaal programma over onze mooie Nederlandse taal. Dankjewel!
Klein foutje ontdekt in een onderschrift: het is niet ‘Frans De Brabander’ maar ‘Frans Debrabandere’ die jarenlang de vereniging voor een beschaafde omgangstaal leidde.
30 tone // 18 nov , 2011 om 21:46
Die “dt‡ test gaat wel onzettend snel hé…ik worstel met die d en die t’s. Kan die professor die in beeld kwam mij een spoedcursus geven? Tof programma ! Chapeau (sorry dat is geen nederlands, of toch?)
31 Marc Bellinkx // 18 nov , 2011 om 09:42
Geachte,
Wij, leraar en leerlingen in 4 handel talen, konden ons geen beter programma voorstellen dat dit!
Wij startten begin dit schooljaar een soort van actie over het gebruik van het woord “tijgerbrood‡. Dit nobel dier heeft strepen en geen uitstaans met de vlekjes op de korst van dit overheerlijk brood. Net nu dat Versace als thema ‘leopard’ nam voor haar H&M-collectie, net nu Steve Madden luipaardprints als thema voor z’n schoenen nam, willen wij het opnemen voor het luipaardbrood.
MvG Marc Bellinkx
32 Tjeerd Gunning // 14 nov , 2011 om 14:39
“In Man over woord gaat Pieter Embrechts niet op zoek naar de regeltjes, maar naar de schoonheid en de geheimen van onze taal.‡ Een loffelijk streven. Maar voor een taalprogramma staat het toch slordig om tegen de regeltjes te zondigen. Daarom wijs ik jullie er graag op dat in de zin “DT-fouten vormen nog steeds een lucratieve afzetmarkt voor de rode balpen-industrie‡ ‘rode’ aan ‘balpen-industrie’ (of ‘balpenindustrie’) moet worden vastgeschreven. Bedoeld is immers de industrie van rode balpennen en niet een balpenindustrie die rood is
Veel succes met het programma!
33 Sofie Logie // 7 nov , 2011 om 18:36
Ik ben benieuwd! maar een programma van Pieter Embrechts da kan bijna ni anders dan suuuuuper goe zijn
34 Ruud Hendrickx // 5 nov , 2011 om 10:28
Saskia, dat foutje gaat er zeker uit. We hadden het al gemerkt en wilden jullie in de zaal uiteraard testen.
Veel plezier met het programma.
35 Saskia Buyckx // 27 okt , 2011 om 13:22
Dag Pieter
Ik heb genoten van de tipjes van de sluier die je dinsdagnamiddag in Flagey hebt opgelicht en kijk reikhalzend uit naar 18 november.
Om te vermijden dat je die dag bedolven wordt onder het spervuur van taalpuriteinen, wil ik je toch even waarschuwen dat ik een taalfout meen gezien te hebben in het stukje over de stakker. Daarin verscheen op een moment het woord “barbeque‡ op het scherm, wat natuurlijk “barbecue‡ moet zijn. Tenzij het als grapje of test bedoeld is, zou ik dat toch nog proberen aan te passen…
Veel plezier met het programma!
36 Marc Bellinkx // 25 okt , 2011 om 14:31
Als jullie willen spreken over ethymologie, vlekkentests en luipaardbrood, I will be you guest!
37 Yapi Yapo // 22 okt , 2011 om 17:07
@Mustang : dat de ij uitgesproken wordt al een e met een accent grave erop, of dat de ui uitgesproken wordt als in het Franse soeur, noem ik geen vooruitgang of taalverrijking, maar wel degelijk taalverloedering.
38 Mustang // 21 okt , 2011 om 08:43
@ Yapi Yapo: Ik dacht dat ze in het West-Vlaams de ‘ij’ als een ‘ie’ uitspraken (kiekn vs. kijken, ie vs. hij, liene vs. lijn). Maar het kan misschien zijn dat je die uitspraak als deftig bestempeld.
En wat iemand als mooi of lelijk bestempeld is heel subjectief. Een taal evolueert en elke generatie spreekt anders dan de voorgaande. Dan is het toch ook vrij normaal dat er 30/40 jaar geleden weer anders werd gesproken. 30/40 jaar daarvoor werd er anders gesproken en over 30/40 jaar zal er ook anders gesproken worden als nu. Sommigen noemen dit taalverloedering, anderen noemen dit taalverrijking of vooruitgang. Het hangt enkel af van het standpunt. Het is gewoonweg een evolutie die van alle plaatsen en tijden is. Zo ook zijn de mensen die klagen over de taalverloedering ook van alle plaatsen en tijden.
39 H // 17 okt , 2011 om 19:53
Toch raar dat er nu al commentaar komt op een programma dat nog niet op tv vertoont is.. Ik denk niet dat je het wel of niet goed kunnen uitspreken van de g en h in deze context als iets negatiefs moet zien.. Ik denk net dat de bedoeling van het programma is om op een positieve manier naar alle dialecten te kijken.. Ik krijg al 25 jaar te horen dat Limburgers zingen.. Zeker nu ik in Leuven woon vinden ze dat geweldig om te kunnen zeggen, ook al praat ik meer met een Vlaams-Brabants accent.. Stoor ik mij daar aan? Nee, ik vind het net grappig.. ‘t is iets wat mijn provincie typeert! Zo is het overal toch!? En dat is net mooi!
Althans dat verwacht ik toch!
En geloof mij, er zijn nog wel mensen die die de ‘ij’ goed kunnen uitspreken hoor..
En over de kwaliteit van uitspraak.. Het klopt idd dat het gangbare AN niet echt meer schering en inslag is op de tv.. Maar in het ‘echt’ vind je ook niet meer veel mensen die nog echt zuiver AN praten.. ik denk dat het eerder vreemd of om het ‘volks’ te zeggen ‘bekakt’ zou overkomen als hetop tv wel werd gedaan.. aangezien tveen medium is dat alle lagen van de bevolking moet aanspreken..
Maar ik denk dat dit programma wel een mooie kijk gaat geven op de vele ‘talen’ in ons land
40 Bart Diependael // 17 okt , 2011 om 16:45
Eindelijk zal er weer eens iets tof op TV zijn. Dat Pieter zal presenteren belooft het geheel alleen nog maar beter te maken. Mijn Digicorder staat al te popelen…
41 Willy Leenders // 17 okt , 2011 om 16:36
De perceptie dat Limburgers traag spreken heeft twee oorzaken:
1.
Zij zijn de enigen in het Nederlandse taalgebied die naast stoottonen ook sleeptonen kunnen gebruiken (de Chinezen kunnen dat ook).
“Daar gaat de geit‡ zeggen ze als “doa geit de geit‡. Alleen ingewijden horen twee maal een andere “geit‡.
2.
De taal die de Limburgers spreken wordt door andere Vlamingen vereenzelvigd met de wijze waarop Steve Stevaert spreekt.
Die man heeft echter een spraakgebrek (stotteren) en heeft geleerd dat niet te laten merken door woorden te rekken tot hij over het “stottermoment‡ heen is.
Benieuwd om te horen wat Pieter Embrechts daarover zegt.
42 Johan Meeus // 11 okt , 2011 om 19:09
Tlijkt me een leuk programma te worden. oei (tlijkt > mag dat zo geschreven worden
)Vanmiddag (11/10/2011)een interview mogen doen over… 
…..Paul Kempeneers in Tienen zou je ook kunnen verderhelpen met je programma…..veel succes Pieter
43 Yapi Yapo // 5 okt , 2011 om 10:49
Ik kijk uit naar dit programma.
Maar in plaats van nog maar eens de West-Vlaamse g en de h aan te halen, konden jullie voor de verandering eens een ander voorbeeld gegeven hebben : waarom kunnen alleen de West-Vlamingen deftig de ij uitspreken? De rest spreekt het uit als een e met een accent grave op.
Kwestie van het grote deel van de bevolking dat denkt dat ze AN spreekt, er op te wijzen dat ze niets anders spreken dan plat verkavelingsvlaams (hetgeen erger is dan dialect).
Het is hoe dan ook jammer dat de VRT meedoet aan de rage van het verkavelingsvlaams. Als je nu een tv-programma van 30 tot 40 jaar geleden ziet, dan merk je niet alleen dat we er technisch op vooruitgegaan zijn, maar vooral dat we op het gebied van uitspraak zwaar aan kwaliteit ingeboet hebben.
Reageer!