Dinsdag 18 oktober 2011

Sommige wetenschappers zijn ervan overtuigd dat psychische aandoeningen puur chemische processen in de hersenen zijn. Annick Ruyts onderzoekt in deze derde aflevering of die hersenwetenschap ondertussen voor nieuwe inzichten heeft gezorgd in de behandeling van psychische aandoeningen. Ze praat daarover met verschillende getuigen en experten. Simonne lijdt aan een chronische depressie en kreeg een Elektroconvulsietherapie (ECT). Peter kreeg een elektrode ingeplant in de hersenen om zijn dwanggedrag een halt toe te roepen. Een andere Peter kreeg jaren geleden de diagnose schizofrenie. Experten Patrick Allegaert, Trudy Dehue, Loes Gabriëls en Jim van Os lichten toe.

TRAILER

Hersenwetenschap is alom tegenwoordig. Neurotransmitters, frontale kwabben, limbische systemen, enz. ‘Wij zijn ons brein’: dat is het refrein. Waarom is hersenwetenschap de nieuwe religie in de psychiatrie?
Wetenschappers vandaag zoeken en masse naar biologische verklaringen voor psychische problemen maar dat is niet altijd zo geweest. Patrick Allegaert van het Dr. Guislain Museum schetst de verschillende stromingen binnen de psychiatrie van de afgelopen eeuw.

Ook in deze aflevering praat Annick Ruyts met diverse getuigen en experten. De Nederlandse professor en wetenschapsfilosofe Trudy Dehue schreef het ophefmakende boek ‘De depressie-epidemie’. Met een uiterst kritische blik benadert zij de hele ‘hersenhype’ en het biologische gedachtegoed dat vandaag onderwezen wordt aan onze universiteiten.

Annick ontmoet ook Simone, die al vele jaren depressief is. Ze volgde een lijdensweg van de ene therapie naar de andere, waarbij elke behandeling zijn voor- en nadelen bleek te hebben. En dan blijkt elektroshocktherapie, een behandeling die haar oorsprong heeft in de jaren ’30, het meest effectief. Maar wat weten we na al die jaren eigenlijk over onze hersenen?

Psychiater Loes Gabriëls is een pionier in hersenbehandelingen. Zij begeleidt 28 patiënten met een obsessieve-compulsieve stoornis die een elektrode kregen ingeplant in het brein. De behandeling lijkt futuristisch en controversieel maar blijkt bij sommigen toch te werken. Peter leed 22 jaar lang aan een dwangstoornis en leefde in een hel. Sinds bij hem zo’n elektrode werd ingebracht, functioneert hij opnieuw normaal en is het dwanggedrag verdwenen. Maar ook Loes Gabriëls benadrukt dat de hersenwetenschap nog maar in haar kinderschoenen staat.

Annick praat ook met een andere Peter: hij kreeg jaren geleden de diagnose ‘schizofrenie’: een moeilijk te begrijpen aandoening die vele vormen kan aannemen. Algemeen wordt aangenomen dat de oorzaak van deze aandoening ergens in de hersenen te vinden moet zijn. Jim van Os, een wereldwijd gerespecteerde autoriteit op het gebied van schizofrenie, denkt tegen de stroom in en trekt die stelling in twijfel.